Thomas Säckl

*

3 December 1958, DDR/Deutschland

†

9 February 2007, Rotterdam

verpleger, beeldend kunstenaar, conceptontwikkelaar

Gay Krant 456 - 30 maart 2002 p. 56-57

Thomas Säckl leeft vijf en een half jaar met HIV
'Hoe voorlichting niet moet, dat weten we nu wel'

Rotterdammer Thomas Säckl (43), beeldend kunstenaar/conceptontwikkelaar, ontdekte ruim vijf jaar geleden dat hij besmet was geraakt met het HlV-virus. De jaren die volgden beschouwt hij als de belangrijkste tijd van zijn leven, waarin hij volop aan de slag ging met zijn creatieve talenten. Als medeoprichter en bestierder van de stichting new-community - zijn 'kind' - geeft hij vorm aan een thematisch gegeven in zijn leven: sociale in- en uitsluiting. Zijn overtuiging dat (HlV-)voorlichting in Nederland drastisch moet veranderen, bracht hem tot de ontwikkeling van de omstreden Anti Gay Spray en het Bijsluiterproject. 'Mijn ziek-zijn werkt als een uiterst positieve katalysator. Zonder dat was ik nooit zover gekomen.'

Enkele dagen en nachten had hij er wel voor nodig om te beslissen. Was het nou wel verstandig om met je ziekte te koop te lopen? Keihard aan de Gay Krant te melden dat je seropositief bent, zonder daarbij te zeggen dat dat maar niet expliciet moest worden opgeschreven? Ja, besloot Thomas Säckl. Hij is immers een sterke voorstander van transparantie. Doorzichtigheid. Eerlijk- en openheid. "Maar het moet geen zwaar verhaal worden", verlangt hij. "Geen zielig relaas van een zieke." Laat dat nou precies zijn wat ook wij willen. Thomas is immers alles behalve een zielige zieke.

Tien tot vijftien jaar geleden werd hij besmet met het HlV-virus. "Ik heb het nooit willen weten. Signalen die er eventueel op wezen, negeerde ik. Vijf en een half jaar geleden liep ik tegen de lamp: ik werd ziek. Zwaar ziek. Goddank had ik het geluk dat de nieuwe HlV-remmers op komst waren. Die gaven me hoop van leven." Met steun van een handvol vrienden en collega's die hem volledig in zijn waarde lieten, begon hij aan een periode die hij de belangrijkste van zijn leven noemt.

Rode draad
Wie Thomas vraagt naar de rode draad in dat bestaan, zal het misschien wat merkwaardige antwoord 'sociale in- en uitsluiting' krijgen. Wat? Sociale insluiting en uitsluiting, in welke vorm dan ook. Op vroege leeftijd al werd Thomas er mee geconfronteerd toen hij met zijn ongetrouwde ouders in Oost-Duitsland woonde. Maar ook later, toen hij Oost mocht verlaten en in West terechtkwam. "Waarschijnlijk ben ik de verpleging ingegaan omdat ik het idee had dat ik zo de wereld kon redden. Dat werkt natuurlijk niet; je komt na verloop van tijd in een vicieuze cirkel terecht en wordt zelf 'slachtoffer'. Ondanks mijn scherpe observatie- en natuurlijk analytisch vermogen kon ik toen niet objectief naar mezelf kijken. Inmiddels kan ik dat wel. Ik moet nu bijvoorbeeld vaak lachen als ik zie hoe ik probeer te provoceren. Om mensen aan het denken te krijgen. Wat dan nog lukt ook." Mensen aan het denken krijgen, is een belangrijke doelstelling van de stichting newcommunity, waarvan Thomas een van de geestelijke vaders is. Sociale in- en uitsluiting wordt immers gevoed door boze geesten als angst, stigmatisering, onbegrip en onwetendheid. Om die te verjagen is het nodig om mensen op verrassende manieren wakker te schudden. Te provoceren zelfs, als dat aanleiding geeft tot een positieve discussie. Een duidelijk voorbeeld is de spuitbus met de tekst Anti Gay Spray, die Thomas bedacht om mensen te laten nadenken over geweld tegen homo's. "Mensen worden boos of moeten erom lachen. Binnenkort gaan we de spray - en de Anti Gay Shirts - ook op straat verkopen. Da's erg spannend. Kijken wat er gebeurt. Je moet het alleen niet gaan uitleggen. Dat je zelf homo bent en dat het juist pro-gay bedoeld is. Dan werkt het natuurlijk niet meer."

Voorlichting
Thomas - Rotterdammer sinds hij twintig jaar geleden zijn toenmalige vriend nareisde - vindt dat ook de HlV-voorlichting een pittiger en vooral breder karakter moet krijgen. "Je merkt hoe de aandacht wegebt nu een HlV-besmetting niet meer als levensbedreigend wordt ervaren. Maar er komt weer een nieuwe golf aan. Via andere culturen bijvoorbeeld, die er niet gemakkelijk over praten en op een hele andere manier bejegend moeten worden. Kijk naar de Antilliaanse gemeenschap hier in Rotterdam. De Kaapverdische. Je hoort überhaupt zovaak zeggen: 'Bij ons komt HIV niet voor. Alleen nichten hebben HIV. En die in sauna's of darkrooms komen helemaal.' De voorlichting laat het afweten, enkele uitzonderingen daargelaten. Landelijke en lokale HIV-verenigingen zouden zich wat meer open moeten stellen en niet zo specifiek op homo's richten. Kijk, hoe voorlichten niet werkt, dat weten we nu zo'n beetje. Natuurlijk blijft het moeilijk. Maar als ik op een feest weer mensen met een doos condooms zie lopen, denk ik: dit is een verouderd concept. Uitgewerkt. Spreek de taal van nu." Voorbeeld: het Bijsluiterproject. Thomas ontwierp een kubusvormige kamer met tafel en stoel, van binnen en van buiten beplakt met een bijsluitertekst van een bestaand geneesmiddel, waarvan hij de naam veranderde in Torin. Het visualiseert de emotionele beleving van een HIV-geïnfecteerde wiens leven wordt bepaald door het slikken van grote hoeveelheden medicijnen. Een jonge knul die erin had gekeken zei tegen Thomas: 'Ik weet nu wat het betekent om dood te gaan.' Thomas: "Terwijl het hem niet bang maakte om met seksualiteit om te gaan. Dat vond ik een compliment. De impact is geslaagd."

De activiteiten van newcommunity vinden zoveel mogelijk op wisselende en niet-stigmatiserende locaties plaats om een zo breed mogelijk publiek te bereiken. Het verplaatsen van de 'bijsluiterkamer' is niet eenvoudig, maar is wel degelijk mogelijk. Hij heeft inmiddels prominent op diverse plekken gestaan, waaronder op scholen. Half mei komt-ie terecht op de Hogere Economische School in Rotterdam. "Hij kan natuurlijk ook gerust naar Amsterdam. Of naar Best. Maar dan moet de gemeente de plaatsing wel subsidiëren."

Nieuw
Inmiddels is Thomas druk met iets nieuws. Workshops en lezingen in de gezondheidszorg, voor mensen die geconfronteerd worden met levensbedreigende ziekten. Opnieuw staat het thema sociale uitsluiting centraal. "Zelf heb ik jaren professioneel in de kankerzorg gefunctioneerd. Maar belangrijker nog: ik ben ervaringsdeskundige. Ook hier werkt mijn ziek-zijn als een uiterst positieve katalysator."

Rits de Wit

Meer info op www.newcommunity.nl