De GAY Krant 345 - 7 november 1997 p. 15

Vrij Mens

Op de dag van zijn dood moest ik het kopen: het tweepersoonsgraf. Leek mij knus; ik mocht kiezen. Doet u maar een tweepersoons, naar analogie van het tweepersoonsbed dat wij deelden.
Op dit moment is het zijn graf, niet het onze. Immers, ik ben nog bovengronds. 'Wat doe je eigenlijk met een graf?', denk ik als bovengronder. Ik weet het niet.

Onwetend maak ik er eerst een rariteitentuin van - heel aandoenlijk; met de metalen hobbyspeeltjes van Harry. Er bloeien bosviooltjes tussen en ander indrukwekkend onkruid. Soms verbeeld ik mij in een lusthof te dwalen, liggend op het gras voor het graf. Later komt er een weelderig beschilderd bord in te staan. Meegenomen uit de Oost, waar ik het scoorde tijdens een nachtelijk avontuur op een stervensdrukke pasar malam. Een oogverblindend schone jongeling maakte het voor mij in het witte schijnsel van een carbidlamp - het puntje van zijn tong tussen zijn blinkend witte tanden. In zwierige lettertekens penseelde hij Harry's naam - in het Arabisch en het Latijn. De tuin heeft nu een oosters-mysterieus tintje. Harry's graf een rariteitentuin - wil ik dat tot in lengte van dagen?

Juist als ik met die vraag rondloop, ontmoet ik Willie. Verfomfaaid staat ze voor mij - bleek, wilde haren, doorgelopen mascara - gehaast. "Ik ben zó geschrokken", hakkelt ze plompverloren en valt dan vertwijfeld stil. Zij kende Harry en bewonderde hem. "Het is zó'n klote-ziekte." Gesnotter van ons beiden in de drukke winkelstraat. Haar zusje, overleden aan kanker, zij maakte er een gedenksteen voor. Vertelt Willie, die keramiste is.

Toeval bestaat niet, dus maken wij een afspraak.
Een maand later ga ik op atelierbezoek. Wil heeft diverse ontwerpen gemaakt, waarbij zij als uitgangspunt het gedicht nam dat Harry koos voor zijn rouwkaart: 'EEN I kleine barst / wordt I een scheur / een / scheur / wordt I een kloof / en zo / staat de mens I alleen.' Intuïtief kies ik mijn favoriete ontwerpen. Willie gaat aan de slag.

Een zomer, een herfst en een winter verglijden; terwijl ik gefascineerd de verrijzenis van het beeld gadesla.
Op een gure voorjaarsdag gaat de telefoon - Willie. Haar stem klinkt vreemd. "Ik weet niet hoe ik het zeggen moet... de oven... er is iets fout gegaan... het beeld is gebarsten." Tien minuten later sta ik in haar atelier. Ik zie iets dat mijn stoutste verwachtingen overtreft. In een poging mijn euforie te temperen, vraag ik naar de barsten. Wil toont ze. "Wat mooi", is mijn eerlijke reactie. Willie reageert ongelovig en zegt dat als het vriest zo'n barstje een scheur kan worden. ik kijk naar de tekst van Jan Arends die integrerend deel uitmaakt van het kunstwerk. Is het niet wonderbaar?

Wil vertelt dat de oven onverklaarbaar disfunctioneerde en dat een van de twee pilaren tijdens het glazuren was omgevallen... Harry, dankjewel; ik ben diep gelukkig.

Het beeld is inmiddels geplaatst, de rariteitentuin verdwenen. Fier staat één deel van het geheel diepblauw te wezen, het andere (al even blauw) - losgescheurd - is gevallen. daarachter - gezandstraald op een glazen plaat - het gedicht van Jan Arends. Er groeien akkerbloemen tussen•- bloeiend in rood, geel en blauw. Ruig, gelijk Harry. Straks komt de winter weer. Als het hard vriest, zullen de barsten scheuren worden. Misschien ontstaat er een kloof.

Aan welke kant van de kloof stond jij, Harry, en aan welke kant stond/sta ik? Ik weet het niet. Er is alleen het graf. En dat geeft ook geen antwoord.

Frank Yehudi

Dit was het laatste deel van de columnreeks Vrij Mens. Binnenkort kan je in De GAY Krant een interview met de schrijver tegemoet zien.