Reint Koning HERDENKING
bij de opening van de Viking Club in 1975,

Reint Koning


15 Augustus 1993

oprichter Viking Club

HERDENKING
HET LEVEN IN BEELD
NALATENSCHAP

De GAY Krant 236 - 4 september 1993 p. 12

Bij de dood van Reint Koning
Homo's trendsetters bij doorbreken taboes rond uitvaarten

AMSTERDAM - Een prachtige zwarte koets, getrokken door vier paarden met zwarte kleden, reed meer dan vier uur door Amsterdam. De route: Soendastraat - centrum - crematorium Westgaarde. De begrafenisstoet van Reint Koning, jaren geleden persoonlijk verantwoordelijk voor oprichting, glorierijk bestaan en trieste ondergang van de Viking Club (in het pand aan de Reguliersdwarsstraat zit nu de Havana), trok veel bekijks. Half augustus overleed hij, 49 jaren jong, aan de gevolgen van aids. Reint wilde geen standaard begrafenis. Het moest een feest worden met een tocht door Amsterdam, frisse zomerkleding en een echt gezellig samenzijn na. Homo's en aidspatiënten zetten een trend voor een nieuwe vorm van uitvaarten.

Reint Koning met Mathilde Willink bij de opening van de Viking Club in 1975,

Het doorbreken van taboes bij begrafenissen en crematies is de laatste maanden in een stroomversnelling geraakt. Was het bij het overlijden van De GAY Krant-journalist Edwin Bakker nog bijzonder dat er een foto bij de rouwadvertentie werd geplaatst en een aidspreventiespot werd uitgezonden door RTL 4, enige weken later baarde Ton Grappen (ook met foto in de kranten) opzien door zijn begrafenis vanuit discotheek Roxy te laten plaatsvinden. Reint Koning volgde onlangs met zijn bijzondere stoet door Amsterdam. Het zijn niet de enigen die iets speciaals hebben gearrangeerd. Ze behoren echter wel tot de eersten in een ontwikkeling die niet te stuiten lijkt.

Moeite
Jacques Luybregts heeft veel te regelen gehad. Hij kende Reint Koning sinds 1968 en verzorgde hem de laatste tijd in het Flevohuis. Samen met Reints buddies zorgde Luybregts ervoor dat de laatste wensen goed werden uitgevoerd. Het kostte hem zichtbaar moeite om de door Reint gevraagde vrolijkheid op te brengen. Maar uit respect voor zijn maatje hield hij zich goed. En Reint is helaas niet de enige die hij naar het eind heeft begeleid. Tientallen anderen (waaronder vele kennissen) gingen hem voor, tientallen zullen naar alle waarschijnlijkheid nog volgen.

"Voor de begrafenisonderneming was het de eerste keer in hun bestaan dat er een koets moest worden gehuurd", vertelt Luybregts. "Het was Reints uitdrukkelijke wens om op deze manier naar het crematorium te worden gebracht. Maar als hij had geweten dat de tocht meer dan vier uur zou duren, zou hij vooraf nog veel meer lol hebben gehad. Dat weet ik zeker. Een van zijn laatste wensen was ook dat we na afloop van de begrafenis zouden applaudisseren." Dat gebeurde ook, zij het nogal krampachtig.

Allerminst krampachtig was de speech die in het crematorium werd gehouden door pater Van Kilsdonk ("Ik heb helaas al meer dan honderd aidspatiënten begraven en het kost me steeds meer moeite") . Zonder terughoudendheid vertelde hij over het rijke, maar beslist niet vlekkeloze leven van Reint Koning. Vol tederheid roemde hij de manier waarop Reint over zijn moeder sprak: 'Zij die mij nooit heeft geminacht.' Na Van Kilsdonks speech kreeg iedere aanwezige de gelegenheid om persoonlijk bloemen op de kist van Koning te leggen. Onder de tonen van Queens Bohemian Rhapsody (zeer populair bij begrafenissen van homoseksuelen) verdween de kist in de diepte.

Moedig
Bij de begrafenis van Reint Koning waren ook aidspatiënten aanwezig. "Ik vind het altijd weer moedig als ze durven gaan", zegt Jacques Luybregts. "Per slot van rekening gaan ze kijken bij iets dat er voor hen ook onvermijdelijk aankomt. Dat gold deze keer zeer in het bijzonder voor twee aanwezigen die nog maar enkele weken te leven hebben. Er moet heel wat door hen heen gaan."

"Wanneer er iemand overlijdt, worden de medepatiënten vaak onrustig of angstig. Het confronteert hen keihard met de naderende werkelijkheid. Ze willen ook niet altijd mee naar uitvaarten. Maar het bezoeken van begrafenissen van anderen brengt een aantal aidspatiënten op ideeën. Soms zeggen ze: 'Dat wil ik ook', doelend op bepaalde delen van de rouwplechtigheid. Het gebeurt ook niet zelden dat iemand naar aanleiding van een uitvaart zijn laatste wil laat veranderen."

"Die laatste wil kan nogal eens problemen opleveren. Het wil nog weleens voorkomen dat met name de familie bezwaar maakt tegen de wensen van de overledene. Op het moment dat er niets vastligt, kan de overledene gewenst hebben wat hij wilde als de familie de eigen zin doorzet, hebben eventuele vrienden en bekenden geen poot om op te staan. Daarom hamer ik er altijd op dat men de laatste wensen laat vastleggen."

"Er wordt veel over gepraat bij ons in het Flevohuis. In eerste instantie is men angstig, willen patiënten het liever niet over de dood hebben. Maar als ze anderen horen praten en in het gesprek worden betrokken, valt die schroom langzaam maar zeker wel weg. Toch zijn er nog velen die het wegstoppen, uitstellen tot het te laat is. Daarom is het beleid van het Flevohuis er nu ook op gericht dat we zelf vragen naar laatste wensen. Je kan zeggen dat we door ervaring wijs zijn geworden."

Feest
"Steeds meer mensen vragen zich af waarom hun begrafenis een trieste bedoening zou moeten zijn", vervolgt Jacques Luybregts. "Ze zeggen: 'Ik heb toch geleefd!', dat mag iedereen weten. Dus willen ze dat er gefeest wordt, of gedanst. Op de zondag voor de begrafenis hebben we rond de kist van Reint op zijn verzoek een groot feest gehouden. De begrafenis van Ton Grappen was daar ook zo' n voorbeeld van."

Wanneer mensen dergelijke wensen hebben voor na hun overlijden, zouden ze wel haast de overtuiging moeten hebben dat ze het zelf op de een of andere manier meemaken. Luybregts: "Beslist. En hoe sterker ze daarin geloven, hoe opmerkelijker de begrafenis. Ik noem het een soort vastgrijpen aan het leven, proberen het aardse bestaan zo lang mogelijk te rekken. Mensen zien dat zelf in een aantal gevallen ook zo."

"Ik kan niet genoeg benadrukken dat degenen die iets bijzonders willen dat echt moeten laten vastleggen. Maar niet zonder er eerst goed over te hebben nagedacht. Gelukkig zie je het bij aidspatiënten steeds vaker, maar eigenlijk zouden vooral degenen die hun overlijden niet (kunnen) zien aankomen eens moeten stilstaan bij hun laatste wil. Doodgaan is iets heel gewoons, maakt deel uit van het leven. Er hoeft geen taboe op te rusten."

Emiel Bootsma

Van de begrafenis van Reint Koning zijn door de IKON televisie-opnamen gemaakt. Waarschijnlijk worden deze begin december uitgezonden. De IKON brengt dan een programma over vormgeving aan eigen begrafenissen. Te zijner tjd zal De GAY Krant op de mediapagina's uitgebreid aandacht aan dit programma besteden.