Xandi Buys

*

15 Juni 1958, Eindhoven

†

13 September 1995, Amsterdam

maatschappelijk werker bij JMW

bestuurslid Sjalhomo

Oi! Sjalhomo Nieuwsblad jg. 5 nr. 2 - november 1995 p. 2

Coilumn
Xandi en Chedli

Een week geleden bevond ik mij nog zo'n 3000 km ten zuidoosten van Amsterdam. Een maand lang verbleven Janny en ik op ons geliefde eiland Djerba. Deze keer was mijn vakantie ook een beetje een vlucht. Weg van de werkelijkheid in Amsterdam. Weg van de plek waar ik net mijn dierbare vriend naar zijn laatste rustplaats had moeten brengen. Weg van ailes wat met aids en dood te maken heeft. Weg van Sjalhomo en al die feestdagen zonder Xandi. Maar ook weg van de club van tien, nu nog negen. Dat vond ik erg. Ook voelde ik me een beetje schuldig... er zomaar tussen uitknijpen... De club van tien, nu negen, is het enige wat ik echt gemist heb daar.
Dan zit je daar in de zon en je denkt even dat je bet echt allemaal kunt ontvluchten of al je verdriet een tijdje opschorten of verdringen. Totdat je daar, ver weg, op het pleintje van Houmt Souk opveert omdat je hem ziet lopen; de kleurige bermuda en het knalgele t-shirt, gekregen van z'n moeder toen hij twee jaar geleden naar Israel ging. Ik heb daar nog een foto van.. Net als je iets wilt roepen, dringt de walgelijke werkelijkheid tot je door. Je maalt weer, daar in de zon, over wat hij in godsnaam nou nog had willen bespreken en ook dat hij zo graag nog eens naar Djerba had gewild. De eeuwenoude synagoge van El Ghriba zien en de oude joodse wijk van Houmt Souk met z'n goud- en zilversmeden. 'Natuurlijk', heb ik gezegd. 'Naar Atlanta, daar begin ik niet aan. Too risky. Maar Djerba, prima. Misschien het voorjaar.' Nou niet dus. Nooit meer.

Rouwen is een raar proces. Zo kun je plotseling de controle over je traanbuizen verliezen om vervolgens weer net te doen alsof er niets aan de hand is. Of je moet vreselijk lachen om een plotseling opgekomen herinnering. Op de terugweg hoor ik mezelf tegen Janny zeggen: 'Straks even Buysje bellen over de soap.' Halverwege de zin komt de werkelijkheid weer met een klap boven. 'As the world turns' kijk ik nu in m'n eentje. Hoewel, Janny is inmiddels ook verslaafd.

Het leven gaat door. Het meest gehoorde en gebruikte cliché van de laatste tijd. Maar hoe? Hoe z'n moeder, z'n vader, broers, en wij, z'n intieme vrienden, die hij ook, net als ik, familie noemde? In mijn boekenkast ligt een stapeltje foto's, die ik af en toe een voor een bekijk. Daar staat Xandi op. Het liefst zie ik de foto's van het bouwen van de soeka in de tuin van mijn oude huis aan de Churchilllaan. Het lijkt zo vreselijk lang geleden en wat was ie daar dik en wat had ie een enorme bos krullen op z'n kop. De foto van m.s Neeltje heeft jarenlang op de keukenkast gehangen. We staan samen op de voorplecht tijdens de eerste Sjalhomo minicruise. Ik heb 'm nu maar in een lijstje gedaan. Jeetje wat was ik slank...

En nu is Chedli ook dood. Hij was nog maar 24. Een dronken automobilist reed hem uit zijn zonnige leven op Djerba. Het leven gaat door, wie het nog een keer tegen mij zegt, kan rekenen op een buitengewoon onvriendelijke reactie...

Vic Jacobs

In verband met mijn vakantie, deze keer geen Buddy-life.