Wat was rede en nuchterheid zonder kennis van de roes
Was wäre Vernunft und Nüchternheit ohne das Wissen vom Rausch
(Hermann Hesse, Narziß und Goldmund)

Eind jaren ’70, begin ‘80 begonnen druggebruikers zich te organiseren. De hepatitis B tierde welig door de scene. Maar vanuit de hulpverlening was afkicken de enige boodschap. In Amsterdam ontstond de Medisch-sociale Dienst Harddrug Gebruikers (MDHG), in Rotterdam de Rotterdamse Junkiebond en ook andere steden kregen Junkiebonden. Hun vooraanstaande doel was het verkrijgen van schone spuiten en naalden. Met name Nico Adriaans was een voorvechter voor de rechten van druggebruikers.

De Junkiebond Rotterdam produceert in 1984 de eerste aidspreventieflyer gericht op druggebruikers. Met de eerste aidsdoden onder drugsgebruikers kwam spuitomruil in een stroomversnelling. In Deventer startte in 1989 het No-Risk-project met de training safe®use. Gebruikers en dealers kregen een training om veilig te leren gebruiken. De boodschap werd via peer support verspreid. In Amsterdam werd in 1990 een klein veldwerkorganisatie voor aidspreventie opgestart: Mainline. Frontloading en backloading werden begrippen waar gebruikers de risico’s van kenden. Mede door de campagne ‘de Switch’ van Mainline (1993) zijn veel gebruikers overgestapt van shotten naar het roken van hun middelen.

In 1990 gingen drugsgebruikers zich in groten getale op hiv laten testen – een ‘geeltje’ (25 gulden) kregen ze daarvoor van de GG & GD. Nadat de Pauluskerk in Rotterdam vanaf de jaren ‘80 onderdak bood aan druggebruikers, werd in 1990 ook in Amsterdam een drugspastoraat ingericht. De meeste gebruikers kenden wel iemand met hiv, ook bezochten ze steeds vaker uitvaarten van vrienden en bekenden. Bij veel uitvaarten hing een vreemde sfeer, een met veel verwijten. Familie van de overledene verweten de vrienden dat hun geliefde was overleden mede door hun toedoen, de vrienden daarentegen zagen verdrietige mensen die zich soms al jaren niet meer over hun overleden vriend hadden bekommerd.

Het Landelijk Steunpunt Druggebruikers (LSD) heeft door de jaren heen veel aandacht besteed aan het steunen van lokale gebruikersgroepen. Een sterke rechtspositie is de basis voor veilig gebruik.

Theo van Dam
Landelijk Steunpunt Druggebruikers bv

	cliënten van het Drugspastoraat Amsterdam drugsgebruikers 1990 - 2008
	Ad Vingerhoets Adrianus Josephes Maria		ACT UP, bestuurslid afd. Amsterdam van de Hiv Vereniging Nederland, coördinator sectie Alternatieve Therapien en Geneesmiddelen
	Anabel Anabela
	Andreas Andreas
	Anita Bolderheij Anita		oud bestuurslid Hiv Vereniging Nederland, 'Seropositieven bellen S.', mede-oprichtster sectie Positieve Vrouwen
	Anita Anita
	Anja Joos Anja
	Anton Anton
	Antonio Pedro
	Arjan Arjan
	Armand Busropan Armand Donovan Emil		studie oude talen
	Bart Bart
	Bern Bajmat Bern		automonteur
	Carel Carel		kok
	Carlos Carlos		kelner, timmerman, machinebankwerker, schoonmaker
	Carmen Zacher Carmen		secretariaat Hiv Vereniging Nederland sectie Postieve Drug en Ex-druggebruikers, HivPlusLijn
	Caroline Caroline
	Chris van Horck Christoffel Gertrudus Theodorus
	Chris Christ'l
	Cindy Cindy		ex-prostituee
	Cor Corny
	Corinne Corinne
	Danielle Danielle
	David David
	Dirk Dik
	Ed Eddy
	Enrico Enrico
	Evert Jan Evert Jan
	Felix Felix		thuishulp
	Femmeke Snijder Fenneke
	Frank Frank		hanekam
	Frank Frank
	Frans Lammerts Franciscus Martinus
	Frans Frans
	Fred Bajmat Frederik
	Fred Fred
	Fred Fred
	Fred Fred
	Freek Freek		baan bij Maggi kunstschilder
	Geoffrey Geoffrey
	George George		lasser
	Gerard Gerard
	Gerard Gerard
	Gerrie Gerrie		verkoper langs de deur
	Hader Hader
	Hans Hans		declarant op Schiphol
	Hans Hans		scheermesjesverkoper
	Hans Hans Dieter		antroposofie
	Hans Hans
	Hans Hans Johannes		motorcross
	Harold Harold		automonteur
	Harry Harry		brommer- en autosleutelaar
	Henk Koers Hendrik Johannes
	Henk Henk		reclametekenaar zwemmer
	Hubert Hubert
	Ibrahim Ibrahim
	Inge Inge
	Irene Irene Odette
	Irma Irma		boutique verkoopster, mannequin voor verpleegster uniforms, bloemenverkoopster
	Jacky Jacky		bijrijder voor winkel en expeditie
	Jan Jan
	Jan Bart Bon Jan Bart		tekenaar medewerker secties Positieve Drug en Ex-druggebruikers (PDE) en Detentie van de Hiv Vereniging Nederland
	Jane Jane
	Jean John Francis
	Jean Jean
	Jeanne van Vliet Jeanne Françoise Elisabeth
	Johan Johan
	John John
	John John
	Johnnie Jagt Johnnie
	Jolanda Jolanda
	Josje Josje
	Joyce Joyce		latiniste
	Just Just
	Karola Karola
	Kees Kees
	Kitty Geeske		verkoopster, bejaardenhulp, ex-prostituee
	Leonie Leonie
	Loes Loes
	Loucky Loucky		secretaresse
	Luciën Luciën
	Lucy Justo Fenicio
	Magreet Magreet
	Marc Marc
	Marcel Bouma Marcel Pierre
	Mario Mario
	Marnix Marnix
	Martin Martin		Wijkdienstverlening, op kinderboerderij, bij bejaarden, barkeeper voorzitter Ondernemingsraad
	Martin		PTT telefoniste
	Merel Tineke
	Michaele Michaele
	Nico Adriaans Nicolaas Florens Paulus		oprichter Rotterdamse Junkiebond
	Ninke Ninke
	Pascal Pascal
	Patrick Patrick		advocaat
	Paul Paul
	Peter Peter
	Peter Klaus-Peter
	Petra Petra
	Philip Philip
	Philip Philip
	Pierro Pierro		pizzabakker, kunstschilder
	Piet Piet
	Piet Peter
	Pinky Marja
	Rene de Luxemburger Rene
	René René
	René René		judoka
	René René
	Retsy Retsy
	Richard Richard
	Richard Richard		American Express, ass. manager uitzendbureau
	Ricky Richard		automonteur autokraker
	Rik Rik
	Rinie Richard Marinus		telefoonmonteur
	Robby Robby Paul
	Robert Robert		dealer
	Rolf Rolf
	Ronald Ronald
	Rooie Cor Bohan Cor
	Rox Rox
	Roy Roy		automonteur, catering
	Rudi Rudolf
	Russische Patrick Patrick
	Ruud Rudy		gitaarspeler
	Ruud Ruud		stadswacht, Kringloopwinkel
	Ruud Ruud
	Ruudi Rudy		fotograaf
	Siep Siep		kleermaker van toneelkleeding
	Sofie Sofie
	Speedy Alexander
	Theo Theo
	Thilène Thilène
	Thomas Thomas
	Thomas Thomas		accordeonspeler, breakdancer
	Tijn Tijn
	Tilly Mathilde		kindermeisje
	Ton Ton
	Toon Antoon
	Trees Trees
	Ushi Krakor Uschi
	Will Will
	Willem Willem
	Willem Willem J.F.
	Willem Willem Hendrik
	Willem Willem
	Willem Willem
	Willem Willem
	Wilma Wilma
	Wolfgang Wolfgang Rudolf Wihelm
	Wolter Wolter
	Yvonne Yvonne
	zwarte Peter Adrianus (Aadje) Marinus