De stille moordenaars
Hepatitis B-virus (HBV)
In de jaren ’70 en ’80 was hepatitis B oplopen voor een seksueel actieve homo of een drugsgebruiker niet bijzonder. Het hoorde er als het ware bij om een keer hepatitis B op te lopen en daarna in de meeste gevallen immuun te worden. Zelf hoorde ik 1983 tot de 10 procent bij wie hepatitis B chronisch wordt met kans op cirrose, leverkanker of leverfalen, vaak decennia later. Antivirale middelen waren er nog niet, wel experimenteerde men met Interferon om zo te proberen het immuunsysteem aan te zwengelen. In hetzelfde jaar, 1983, kwam er een vaccin op de markt en in verschillende landen begonnen vaccineercampagnes. Tegelijk begon de opmars van aids.
Bij mij ging het in 2005 mis - mijn lever kon zijn taken niet meer helemaal uitoefenen. Gelukkig waren er intussen middelen beschikbaar, die het hepatitis B-virus remmen zodat mijn lever weer kon bijkomen.
Hepatitis C-virus (HCV)
Het hepatitis C-virus werd pas in 1989 ontdekt, maar bleek al decennia in sluimertoestand onder ons te zijn - wellicht al sinds de jaren ’60 of ’70. Dat komt omdat de infectie meestal mild of onopgemerkt verloopt, maar in 70 procent van de gevallen helaas in een chronische vorm overgaat. In tegenstelling tot het (niet-gerelateerde) hepatitis B-virus en hiv blijkt sperma-slijmvliescontact niet de weg van overdracht. Bloed-bloedcontact, bij voorbeeld door bloedtransfusies (voor 1992) of het delen van spuiten, zijn de belangrijkste manieren waarop het hepatitis C-virus wordt overgedragen. Maar ook door gemeenschappelijk gebruik van dildo’s, het gelijktijdig fisten van meerdere partners met dezelfde hand of het delen van snuifrietjes voor cocaïne zijn infectieroutes. Antivirale middelen tegen HCV zijn er nog niet, wel zijn er tal van middelen in ontwikkeling, sommige in de laatste fase van testen.
Nu sinds 1992 op HCV kan worden getest, blijken veel meer mensen geïnfecteerd dan verwacht. Beroemdheden met de diagnose hepatitis C hebben besloten om hun ziekte publiek te maken. Door hun voorbeeld willen ze het bewustzijn verhogen, stigma, schaamte en angst bestrijden en mensen aanmoedigen om zich te laten testen. De ‘list of people with hepatitis C’ op Wikipedia is indrukwekkend. Hepzibah Kousbroek (1954-2009) heeft een boek over haar ziekte geschreven: De onzichtbare vijand.
Om de wereldwijde impact van hepatitis B en hepatitis C meer aandacht te geven, is er sinds 2004 de World Hepatitis Day: 19 mei.
Laat ons op deze pagina degenen herdenken die aan de gevolgen van hepatitis B en hepatitis C zijn overleden, zowel hiv-positieven als hiv-negatieven. Laat je vaccineren tegen hepatitis B! En laat ons ervoor ijveren dat mensen die een hoger risico lopen op hepatitis C de nodige kennis verwerven om zich beter te kunnen beschermen.
Jörn Wolters
Moleculair bioloog, editor en voormalig preventiewerker
